ਮੁਢ ਕਦੀਮਾਂ ਤੋਂ ਚੰਦਰਮਾਂ ਨਾਲ ਸਾਡਾ ਬੁਹਤ ਗੂਹੜਾ ਸਬੰਧ ਹੈ। ਹੋਵੇ ਵੀ ਕਿਊਂ ਨਾ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਲੁਕਣ ਮੀਚੀ ਜਿਉਂ ਖੇਡਦਾ। ਜਦ ਇਹ ਅਲੋਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਹਨੇਰ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ ਹਨੇਰਾ ਬਹੁਤ ਡਰਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ। ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਵਡੇ ਵਡੇ ਦਰਖਤ ਦੈਂਤ ਦਿਸਣ ਲਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ੂਕਦੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ ਚੁੜੇਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਲਕਾਰੀਆਂ ਲਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਖੜ ਕੇ ਡਿਗਣ ਦਾ ਵੀ ਤਾਂ ਡਰ ਲਗਾ ਰਹਿੰਦਾ।

ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਧਰਤੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੀਰਾਂ-ਫਕੀਰਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਪਿਆਰ-ਮੁਹੱਬਤ ਦੀ ਗੱਲ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਨਾਮ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਉਂਦਾ। ਪਰ ਅੱਜ ਦੌਲਤ ਦੇ ਲਾਲਚ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣ ਦੀ ਅੰਨੀ ਦੌੜ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੇ ਪਿਆਰ, ਮੁਹੱਬਤ ਤੇ ਵਫਾਦਾਰੀ ਨੂੰ ਪਾਸੇ ਕਰਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣ ਦੀ ਤਾਂਘ ਵਿਚ ਜਿਥੇ ਕਰੋੜਾਂ ਜਵਾਨੀਆਂ ਤਬਾਅ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਬਰਬਾਦ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਮਾਲਟਾ ਕਾਂਡ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਘਰ ਦੇ ਘਰ ਬਰਬਾਦ ਹੋ ਗਏ, ਲੁਟੇ ਗਏ ਉਥੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਵੀ ਇਸ ਤੋਂ ਬਚ ਨਹੀਂ ਸਕੀਆਂ। ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣ ਦੀ ਤਾਂਘ ਵਿਚ ਧੀਆਂ ਦਾ ਤਾਂ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਹੋ ਰਿਹੈ।

ਬਠਾ ਕੇ ਮੰਡਪਾਂ ਤੇ ਬੇਟੀਆਂ ਨੂੰ; ਸਜਾ ਕੇ ਸਿਹਰਿਆਂ ਤੇ ਦੁਲਹਨਾਂ ਨੂੰ,

ਇਹ ਬਿੱਕਰੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਦੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਤਜਾਰਤ ਇਸ ਤਰਾਂ ਵੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।

ਕੋਈ ਵੀ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲੋਂ; ਇਸ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਦਿਸ ਹੱਦੇ ਦੇ ਕਿਸ ਮੌੜ ਤੇ ਖੜੇ ਹੋ। ਚੜ੍ਹਦੇ ਵੱਲ ਕਿ ਸੂਰਜ ਦੇ ਅਸਤ ਹੋਣ ਵੱਲ!

ਮੇਸੈਜ ਅੱਜ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਅਹਿਮ ਅੰਗ ਬਣ ਗਏ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਮੋਬਾਇਲ ਫੋਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰ ਹੋਇਆ ਉਦੋਂ ਮੈਸੇਜ ਹੋਂਦ ਵਿਚ ਆ ਗਏ ਪਰ ਪਿਛਲੇ 3-4 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਤਾ ਮੇਸੈਜ ਦਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਜਿਆਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਮੇਸੈਜ ਹੋਂਦ ਵਿਚ ਆਏ ਹਨ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਗਰੀਟਿੰਗ ਕਾਰਡ ਤੇ ਚਿੱਠੀਆਂ ਦੀ ਮਹਾਤਨਾ ਤਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈ। ਫੋਨ ਕਾਲ ਤੇ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ ਹੈ। ਆਪ ਬੋਲਚਾਲ

ਪਾਪਾ ਜੀ ਇਹ ਪ੍ਰਕਾ: ਐ, ਮੇਰਾ ਦੋਸਤ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਈ ਪੜ੍ਹਦੈ।
ਜਸਬੀਰ ਨੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪੈਰੀ ਹੱਥ ਲਾਉਦਿਆਂ ਕਿਹਾ। ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਲਵੰਤ ਚੁਬਾਰੇ ਵਿਚ ਲੱਕੜ ਦੇ ਤਖਤਪੋ ਤੇ ਪਿੱਛੇ ਰੱਖੇ ਚਾਰ ਪੰਜ ਗੋਲ ਸਰ੍ਹਾਣਿਆਂ ਨਾਲ ਢੋਅ ਲਾਈ ਅੱਧਾ ਕੁ ਬੈਠਾ ਤੇ ਅੱਧਾ ਕੁ ਪਿਆ ਸੀ। ਉਹਨੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਅਹੁਲਦਿਆਂ ਆਪਣੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦੀ ਠੂਠੀ ਜਿਹੀ ਬਣਾਉਦਿਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਜਿਵੇ ਪ੍ਰਕਾ ਦਾ ਸਿਰ ਪਲੋਸਣ ਲਈ ਹੱਥ ਅੱਗੇ ਕੀਤਾ ਪਰ ਫੇਰ ਉਹਦਾ ਹੱਥ ਪ੍ਰਕਾ ਦੇ ਮੋਢੇ ਤੇ

‘ ਅੱਜ ਦੀਆਂ ਕੁੱੜੀਆਂ ਨੱਕ ਚੜਾਵਣ, ਤਾਂ ਭਰ ਭਰ ਆਵਣ ਅੱਖੀਆਂ

ਪਿੱਤਲ ਕਲੀ ਪਰਾਤ ਪਤੀਲੇ ਸਾਂਭੀ ਬੈਠੀ ਮਾਈ, ਪੁਰਾਣੇ ਛੰਨੇ ਤੇ ਪੱਖੀਆਂ

ਪਿਆਰ,ਮੁਹੱਬਤਾਂ ਯਾਦਾਂ ਛੁੱਪੇ ਇਹਨਾਂ ਵਿਚ,ਦੱਸਾਂ ਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਮੈਂ ਬੱਤੀਆਂ

ਪਿੱਤਲ ਕਲੀ ਪਰਾਤ ਪਤੀਲੀਆਂ ਛੰਨਿਆਂ, ਜਦੋਂ ਸੱਚੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੱਸੀਆਂ’

ਗੋਪਾਲ ਅਤੇ ਨੀਲਮ ਦੀ ਸਾਦੀ ਨੂੰ ਪੰਜ ਸਾਲ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਪਤਾ ਹੀ ਨਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਪੰਜ ਸਾਲ ਕਿੱਦਾਂ ਲੰਘ ਗਏ ਜਿਵੇਂ ਪੰਜ ਸਾਲ ਨਾਲ ਹੋ ਕੇ ਪੰਜ ਮਹੀਨੇ ਹੀ ਹੋਣ। ਜਦ ਨੀਲਮ ਗੋਪਾਲ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਆਈ ਸੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਗੋਪਾਲ ਕਾਫੀ ਟੁੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਿੰਦਗੀ ਜਿਵੇਂ ਬੋਝ ਬਣ ਗਈ ਹੋਵੇ। ਗੋਪਲਾ ਕੋਲ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਾਰੇ ਐਸ਼ੋ ਆਰਾਮ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਮਾਨਸਿਕ ਸਕੂਨ ਜਿਵੇਂ ਖੰਭ ਲਾ ਕੇ ਉਂਡ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਹਰ ਵੇਲੇ ਉਦਾਸ ਰਹਿਣਾ। ਗੋਪਾਲ ਦਾ ਪਿਉ ਇਹ ਸਭ ਕੁੱਝ ਕਿਵੇਂ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਜਵਾਨ ਜਹਾਨ ਹੱਸਦਾ-ਖੇਡਦਾ

ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਲੋਕ ਰਾਜ ਦਾ ਚੌਥਾ ਥੰਮ ਹੈ। ਵਪਾਰਕ ਪੱਖੋਂ ਵੀ ਅੱਜ ਮੀਡੀਆ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਰੋਲ ਹੈ। ਸੂਈ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਜਹਾਜ਼ ਤੱਕ ਹਰੇਕ ਨਿਰਮਾਤਾ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਮੀਡੀਏ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਮੀਡੀਆ ਹੀ ਹੈ ਜੋ ਕੱਖ ਤੋਂ ਲੱਖ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੱਖ ਨੂੰ ਚੰਦ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ ਜਾਂ ਚੰਦ ਸਕਿੰਟਾਂ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਕੱਖ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਮੀਡੀਆ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ

ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਦਰਿਆ ਵਿਚ ਨਹਾ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਸਰੋਵਰ ਵਿਚ ਡੁੱਬਕੀ ਲਗਾ ਲਈ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਪਾਪ ਧੋਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਰਾਸਰ ਇੱਕ ਮਨਮੱਤ ਵਹਿਮ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਪ ਧੋਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਫੇਰ ਕੈਦਖਾਨਿਆਂ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ ਹੈ? ਕੀਤੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ, ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿਚ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ ਹੈ?